शक्ष्यामि कर्तुमिदमल्पमयत्नसाध्यम्
अनादरः क इति कृत्यमुपेक्षमाणाः ।
केचित्प्रमत्तमनसः परितापदुःखम्
आपत्प्रसङ्गसुलभं पुरुषा प्रयान्ति ॥
शक्ष्यामि कर्तुमिदमल्पमयत्नसाध्यम्
अनादरः क इति कृत्यमुपेक्षमाणाः ।
केचित्प्रमत्तमनसः परितापदुःखम्
आपत्प्रसङ्गसुलभं पुरुषा प्रयान्ति ॥
अनादरः क इति कृत्यमुपेक्षमाणाः ।
केचित्प्रमत्तमनसः परितापदुःखम्
आपत्प्रसङ्गसुलभं पुरुषा प्रयान्ति ॥
अन्वयः
AI
'इदम् अल्पम् अयत्न-साध्यम् कर्तुम् शक्ष्यामि, कः अनादरः' इति कृत्यम् उपेक्षमाणाः केचित् प्रमत्त-मनसः पुरुषाः आपद्-प्रसङ्ग-सुलभम् परिताप-दुःखम् प्रयान्ति ॥
Summary
AI
Heedless men who neglect their duty, thinking it trivial or easy, meet with the sorrow of regret that is easily brought about by impending calamities.
सारांश
AI
जो लोग किसी कार्य को अत्यंत सरल मानकर उसकी उपेक्षा करते हैं, वे प्रमादी मनुष्य आपत्ति आने पर अत्यंत पश्चाताप और दुःख को प्राप्त करते हैं।
पदच्छेदः
AI
| शक्ष्यामि | शक्ष्यामि (√शक् कर्तरि लृट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I will be able |
| कर्तुम् | कर्तुम् (√कृ+तुमुन्) | to do |
| इदम् | इदम् (२.१) | this |
| अल्पम् | अल्प (२.१) | small/easy |
| अयत्न-साध्यम् | अ–यत्न–साध्य (२.१) | achievable without effort |
| अनादरः | अनादर (१.१) | disregard |
| कः | किम् (१.१) | what |
| इति | इति | thus |
| कृत्यम् | कृत्य (२.१) | task |
| उपेक्षमाणाः | उपेक्षमाण (उप√ईक्ष्+शानच्, १.३) | disregarding |
| केचित् | किञ्चित् (१.३) | some |
| प्रमत्त-मनसः | प्रमत्त–मनस् (१.३) | careless-minded |
| परिताप-दुःखम् | परिताप–दुःख (२.१) | suffering of distress |
| आपत्-प्रसङ्ग-सुलभम् | आपत्–प्रसङ्ग–सुलभ (२.१) | easily obtained through calamity |
| पुरुषाः | पुरुष (१.३) | persons |
| प्रयान्ति | प्रयान्ति (प्र√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | attain |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| श | क्ष्या | मि | क | र्तु | मि | द | म | ल्प | म | य | त्न | सा | ध्य |
| म | ना | द | रः | क | इ | ति | कृ | त्य | मु | पे | क्ष | मा | णाः |
| के | चि | त्प्र | म | त्त | म | न | सः | प | रि | ता | प | दुः | ख |
| मा | प | त्प्र | स | ङ्ग | सु | ल | भं | पु | रु | षा | प्र | या | न्ति |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.