अन्वयः
AI
प्राज्ञः ऋण-शेषम् च अग्नि-शेषम् शत्रु-शेषम् तथा एव च व्याधि-शेषम् च निःशेषम् कृत्वा न सीदति ॥
Summary
AI
A wise person does not suffer if they completely eliminate the remnants of debt, fire, enemies, and disease, leaving no trace behind.
सारांश
AI
बुद्धिमान व्यक्ति ऋण, अग्नि, शत्रु और रोग के थोड़े से भी अंश को शेष नहीं रहने देता, क्योंकि इन्हें पूर्णतः समाप्त करने वाला ही सुखी रहता है और कष्ट नहीं पाता।
पदच्छेदः
AI
| ऋण-शेषम् | ऋण–शेष (२.१) | remainder of debt |
| च | च | and |
| अग्नि-शेषम् | अग्नि–शेष (२.१) | remainder of fire |
| शत्रु-शेषम् | शत्रु–शेष (२.१) | remainder of enemy |
| तथा | तथा | thus |
| एव | एव | indeed |
| च | च | and |
| व्याधि-शेषम् | व्याधि–शेष (२.१) | remainder of disease |
| च | च | and |
| निःशेषम् | निःशेष | completely |
| कृत्वा | कृत्वा (√कृ+क्त्वा) | having made/done |
| प्राज्ञः | प्राज्ञ (१.१) | a wise person |
| न | न | not |
| सीदति | सीदति (√सद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | suffers |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ऋ | ण | शे | षं | चा | ग्नि | शे | षं |
| श | त्रु | शे | षं | त | थै | व | च |
| व्या | धि | शे | षं | च | निः | शे | षं |
| कृ | त्वा | प्रा | ज्ञो | न | सी | द | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.