तस्मात्सर्वप्रयत्नेन त्रिवर्गनिलयं बुधः ।
आत्मानमादृतो रक्षेत्प्रमादाद्धि विनश्यति ॥

अन्वयः AI तस्मात् बुधः सर्व-प्रयत्नेन त्रिवर्ग-निलयम् आत्मानम् आदृतः रक्षेत्, हि प्रमादात् विनश्यति ।
Summary AI Therefore, a wise man should protect himself—the foundation of Dharma, Artha, and Kāma—with all effort, for one perishes through negligence.
सारांश AI बुद्धिमान व्यक्ति को धर्म, अर्थ और काम के आधार स्वरूप स्वयं की रक्षा हर संभव प्रयत्न से करनी चाहिए, क्योंकि असावधानी से विनाश होता है।
पदच्छेदः AI
तस्मात्तद् (५.१) therefore
सर्व-प्रयत्नेनसर्वप्रयत्न (३.१) with all effort
त्रिवर्ग-निलयंत्रिवर्गनिलय (२.१) the abode of the three pursuits (dharma, artha, kama)
बुधःबुध (१.१) a wise person
आत्मानमादृतोआत्मन् (२.१)आदृत (आ√दृ+क्त, १.१) oneself, being diligent
रक्षेत्प्रमादाद्धिरक्षेत् (√रक्ष् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)प्रमाद (५.१)हि should protect, for due to negligence
विनश्यतिविनश्यति (वि√नश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) one perishes
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
स्मा त्स र्व प्र त्ने
त्रि र्ग नि यं बु धः
त्मा मा दृ तो क्षे
त्प्र मा दा द्धि वि श्य ति
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.