रूपेणाप्रतिमेन यौवनगुणैः श्रेष्ठे कुले जन्मना
कान्त्या श्रीरिव यात्र सापि विदशां कालक्रमादागता ।
सैरन्ध्रीति सगर्वितं युवतिभिः साक्षेपमाख्यातया
द्रौपद्या ननु मत्स्यराजभवने धृष्टं न किं चन्दनम् ॥

अन्वयः AI या अत्र अप्रतिमेन रूपेण यौवन-गुणैः श्रेष्ठे कुले जन्मना कान्त्या श्रीः इव, सा अपि काल-क्रमात् विदशाम् आगता । मत्स्य-राज-भवने युवतिभिः स-गर्वितम् स-आक्षेपम् सैरन्ध्री इति आख्यातया द्रौपद्या ननु किं चन्दनम् न धृष्टम् ?
Summary AI She who was like the goddess Lakṣmī in beauty and noble birth also faced misfortune due to time. Was sandalwood not ground by Draupadī in the palace of Virāṭa while being mockingly addressed as Sairandhrī by young women?
सारांश AI लक्ष्मी के समान सुंदर और कुलीन द्रौपदी को भी समय के फेर से सैरंध्री बनकर मत्स्य राज के भवन में अन्य युवतियों के ताने सहते हुए चंदन घिसना पड़ा था।
पदच्छेदः AI
रूपेणरूप (३.१) by beauty
अप्रतिमेनअप्रतिम (३.१) unparalleled
यौवन-गुणैःयौवनगुण (३.३) by youthful qualities
श्रेष्ठेश्रेष्ठ (७.१) in the best
कुलेकुल (७.१) family
जन्मनाजन्मन् (३.१) by birth
कान्त्याकान्ति (३.१) by radiance
श्रीरिवश्री (१.१)इव like Lakshmi
यात्रयद् (१.१)अत्र who here
सापितद् (१.१)अपि she also
विदशांविदशा (२.३) to a miserable state
काल-क्रमादागताकालक्रमआगत (आ√गम्+क्त, १.१) came by the passage of time
सैरन्ध्रीतिसैरन्ध्री (१.१)इति as Sairandhri
स-गर्वितंसगर्वित proudly
युवतिभिःयुवति (३.३) by young women
साक्षेपमाख्यातयाआक्षेपआख्यात (आ√ख्या+क्त, ३.१) reproachfully called
द्रौपद्याद्रौपदी (३.१) by Draupadi
ननुननु indeed
मत्स्य-राज-भवनेमत्स्यराजन्भवन (७.१) in the Matsya king's palace
धृष्टंधृष्ट (√धृष्+क्त, १.१) ground
not
किंकिं why/what
चन्दनम्चन्दन (२.१) sandalwood
छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४ १५ १६ १७ १८ १९
रू पे णा प्र ति मे यौ गु णैः श्रे ष्ठे कु ले न्म ना
का न्त्या श्री रि या त्र सा पि वि शां का क्र मा दा ता
सै न्ध्री ति र्वि तं यु ति भिः सा क्षे मा ख्या या
द्रौ द्या नु त्स्य रा ने धृ ष्टं किं न्द नम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.