कुलं च शीलं च सनाथतां च
विद्यां च वित्तं च वपुर्वयश्च ।
एतान्गुणान्सप्त परीक्ष्य देया
कन्या बुधैः शेषमचिन्तनीयम् ॥

अन्वयः AI बुधैः कुलम् च शीलम् च सनाथतां च विद्याम् च वित्तम् च वपुः वयः च एतान् सप्त गुणान् परीक्ष्य कन्या देया शेषम् अचिन्तनीयम् ॥

Summary AI The wise should examine seven factors—family, character, protection, knowledge, wealth, appearance, and age—before giving a daughter in marriage; other considerations are secondary.

सारांश AI बुद्धिमान व्यक्ति को कुल, शील, संरक्षण, विद्या, धन, रूप और आयु—इन सात गुणों की परीक्षा करके ही कन्या का दान करना चाहिए, शेष बातों की चिंता नहीं करनी चाहिए।

पदच्छेदः AI

कुलम्	कुल (२.१)	lineage
च	च	and
शीलम्	शील (२.१)	character
च	च	and
सनाथताम्	सनाथता (२.१)	good connections
च	च	and
विद्याम्	विद्या (२.१)	knowledge
च	च	and
वित्तम्	वित्त (२.१)	wealth
च	च	and
वपुः	वपुस् (२.१)	physique
वयः	वयस् (२.१)	age
च	च	and
एतान्	एतद् (२.३)	these
गुणान्	गुण (२.३)	qualities
सप्त	सप्तन् (२.३)	seven
परीक्ष्य	परीक्ष्य (परि√ईक्ष्+ल्यप्)	having examined
देया	देय (√दा+यत्, १.१)	should be given
कन्या	कन्या (१.१)	maiden
बुधैः	बुध (३.३)	by wise people
शेषम्	शेष (१.१)	the rest
अचिन्तनीयम्	अचिन्तनीय (१.१)	not to be worried about

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
कु	लं	च	शी	लं	च	स	ना	थ	तां	च
वि	द्यां	च	वि	त्तं	च	व	पु	र्व	य	श्च
ए	ता	न्गु	णा	न्स	प्त	प	री	क्ष्य	दे	या
क	न्या	बु	धैः	शे	ष	म	चि	न्त	नी	यम्

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect