अन्वयः
AI
देश-काल-विरोधिनः सन्तः अपि अर्थाः, अप्राज्ञान् मन्त्रिणः प्राप्य, सूर्य-उदये तमः यथा विनश्यन्ति ।
Summary
AI
Even existing resources and goals perish when they conflict with time and place, especially under unwise ministers, just as darkness vanishes at sunrise.
सारांश
AI
देश और काल के विपरीत चलने वाले कार्य बुद्धिहीन मंत्रियों के कारण उसी प्रकार नष्ट हो जाते हैं जैसे सूर्योदय होने पर अंधकार मिट जाता है।
पदच्छेदः
AI
| सन्तः | सत् (१.३) | existing/present |
| अपि | अपि | even |
| अर्थाः | अर्थ (१.३) | wealth/purposes |
| विनश्यन्ति | विनश्यन्ति (वि√नश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | perish |
| देश-काल-विरोधिनः | देश–काल–विरोधिन् (१.३) | opposing place and time |
| अप्राज्ञान् | अप्राज्ञ (२.३) | ignorant |
| मन्त्रिणः | मन्त्रिन् (२.३) | ministers |
| प्राप्य | प्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्) | having obtained/reached |
| तमः | तमस् (१.१) | darkness |
| सूर्य-उदये | सूर्य–उदय (७.१) | at sunrise |
| यथा | यथा | just as |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | न्तो | ऽप्य | र्था | वि | न | श्य | न्ति |
| दे | श | का | ल | वि | रो | धि | नः |
| अ | प्रा | ज्ञा | न्म | न्त्रि | णः | प्रा | प्य |
| त | मः | सू | र्यो | द | ये | य | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.