तत्तथा साधयाम्येतच्छरीरं दुःखजीवितम् ।
यथा भूयो न वक्ष्यामि नास्तीत्यर्थिसमागमे ॥

अन्वयः AI तत् एतत् दुःख-जीवितम् शरीरम् तथा साधयामि यथा अर्थि-समागमे भूयः 'न अस्ति' इति न वक्ष्यामि।

Summary AI "I will use this miserable life to ensure I never have to say 'I have nothing' when a seeker approaches."

सारांश AI इसलिए मैं अपने इस दुखमय जीवन और शरीर का ऐसा उपयोग करूँगा कि फिर कभी किसी याचक के आने पर मुझे 'नहीं है' ऐसा न कहना पड़े।

पदच्छेदः AI

तत्	तद्	therefore
तथा	तथा	thus
साधयामि	साधयामि (√साध् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I shall accomplish/prepare
एतत्	एतद् (२.१)	this
शरीरम्	शरीर (२.१)	body
दुःख-जीवितम्	दुःख–जीवित (२.१)	whose life is miserable
यथा	यथा	so that
भूयः	भूयस्	again
न	न	not
वक्ष्यामि	वक्ष्यामि (√वच् कर्तरि लृट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I shall say
न	न	not
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is
इति	इति	thus
अर्थि-समागमे	अर्थिन्–समागम (७.१)	at the meeting of suppliants

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तत्तथा साधयाम्येतच्छरीरं दुःखजीवितम् ।यथा भूयो न वक्ष्यामि नास्तीत्यर्थिसमागमे ॥