खनन्नाखुबिलं सिंहः पाषाणशकलाकुलम् ।
प्राप्नोति नखभङ्गं हि फलं वा मूषको भवेत् ॥

अन्वयः AI पाषाण-शकल-आकुलम् आखु-बिलम् खनन् सिंहः नख-भङ्गम् प्राप्नोति, फलम् वा मूषकः हि भवेत् ।

Summary AI A lion digging into a rocky mouse-hole only breaks its claws; and even if successful, the reward is merely a mouse.

सारांश AI पत्थरों से भरे चूहों के बिल को खोदने वाला सिंह केवल अपने नाखूनों को ही तोड़ता है और अंत में फल के रूप में उसे मात्र एक चूहा मिलता है।

पदच्छेदः AI

खनन्	खनत् (√खन्+शतृ, १.१)	digging
आख-बिलम्	आख–बिल (२.१)	mouse-hole
सिंहः	सिंह (१.१)	lion
पाषाण-शकलाकुलम्	पाषाण–शकल–आकुल (२.१)	filled with stone fragments
प्राप्नोति	प्राप्नोति (प्र√आप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	obtains
नख-भङ्गम्	नख–भङ्ग (२.१)	broken claws
हि	हि	indeed
फलम्	फल (१.१)	result, fruit
वा	वा	or
मूषकः	मूषक (१.१)	a mouse
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may be, becomes

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

खनन्नाखुबिलं सिंहः पाषाणशकलाकुलम् ।प्राप्नोति नखभङ्गं हि फलं वा मूषको भवेत् ॥