सुहृद्भिराप्तैरसकृद्विचारितं
स्वयं हि बुद्ध्या प्रविचारिताश्रयम् ।
करोति कार्यं खलु यः स बुद्धिमा-
न्स एव लक्ष्म्या यशसां च भाजनम् ॥

अन्वयः AI यः खलु आप्तैः सुहृद्भिः असकृत्-विचारितम् स्वयम् बुद्ध्या हि प्रविचारिता-श्रयम् कार्यम् करोति, सः बुद्धिमान् सः एव लक्ष्म्याः यशसाम् च भाजनम् ।
Summary AI He who performs an action after consulting trusted friends repeatedly and reflecting deeply with his own intellect is truly wise; he alone becomes the recipient of prosperity and fame.
सारांश AI जो व्यक्ति मित्रों की सलाह और स्वयं के विवेक से विचार कर कार्य करता है, वही वैभव और यश प्राप्त करने का अधिकारी होता है।
पदच्छेदः AI
सुहृद्भिःसुहृद् (३.३) by friends
आप्तैःआप्त (३.३) trustworthy
असकृत्असकृत् repeatedly
विचारितम्विचारित (वि√चर्+क्त, २.१) considered
स्वयम्स्वयम् by oneself
हिहि indeed
बुद्ध्याबुद्धि (३.१) by intellect
प्रविचारिताश्रयम्प्रविचारित–आश्रय (२.१) whose basis has been well-considered
करोतिकरोति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) does, performs
कार्यम्कार्य (२.१) work, action
खलुखलु indeed
यःयद् (१.१) who
सःतद् (१.१) he
बुद्धिमान्बुद्धिमत् (१.१) intelligent
सःतद् (१.१) he
एवएव only
लक्ष्म्याःलक्ष्मी (६.१) of prosperity
यशसाम्यशस् (६.३) of glories
चच and
भाजनम्भाजन (१.१) recipient
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२
सु हृ द्भि रा प्तै र स कृ द्वि चा रि तं
स्व यं हि बु द्ध्या प्र वि चा रि ता श्र यम्
क रो ति का र्यं ख लु यः स बु द्धि मा
न्स ए व ल क्ष्म्या य श सां च भा ज नम्
ज त ज र

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

A masterpiece of the genre, this campū narrates the churning of the ocean (samudra manthana) and Lord Śiva’s saving act of consuming the hālāhala (poison)
कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

A condensed version of the intricate romantic novel Kādambarī
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect