अतितृष्णा न कर्तव्या तृष्णां नैव परित्यजेत् ।
अतितृष्णाभिभूतस्य शिखा भवति मस्तके ॥

अन्वयः AI अति-तृष्णा न कर्तव्या तृष्णाम् न एव परित्यजेत् अति-तृष्णा-अभिभूतस्य मस्तके शिखा भवति।

Summary AI One should not indulge in excessive greed, nor should one abandon all desire. For one overcome by excessive greed, a crest appears on the head.

सारांश AI अत्यधिक लोभ नहीं करना चाहिए और न ही इच्छाओं का पूर्ण त्याग। बहुत अधिक लोभ में फँसे व्यक्ति के सिर पर चक्र (विपत्ति) आ जाता है।

पदच्छेदः AI

अतितृष्णा	अति–तृष्णा (१.१)	excessive craving
न	न	not
कर्तव्या	कर्तव्य (√कृ+तव्य, १.१)	should be done
तृष्णाम्	तृष्णा (२.१)	craving
न	न	not
एव	एव	indeed
परित्यजेत्	परित्यजेत् (परि√त्यज् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	one should abandon
अतितृष्णाभिभूतस्य	अति–तृष्णा–अभिभूत (६.१)	of one overcome by excessive craving
शिखा	शिखा (१.१)	a tuft of hair
भवति	भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	becomes
मस्तके	मस्तक (७.१)	on the head

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	ति	तृ	ष्णा	न	क	र्त	व्या
तृ	ष्णां	नै	व	प	रि	त्य	जेत्
अ	ति	तृ	ष्णा	भि	भू	त	स्य
शि	खा	भ	व	ति	म	स्त	के

अतितृष्णा न कर्तव्या तृष्णां नैव परित्यजेत् ।
अतितृष्णाभिभूतस्य शिखा भवति मस्तके ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

अतितृष्णा न कर्तव्या तृष्णां नैव परित्यजेत् ।अतितृष्णाभिभूतस्य शिखा भवति मस्तके ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

अतितृष्णा न कर्तव्या तृष्णां नैव परित्यजेत् ।
अतितृष्णाभिभूतस्य शिखा भवति मस्तके ॥