पुत्रादपि प्रियतरं खलु तेन दानं
मन्ये पशोरपि विवेकविवर्जितस्य ।
दत्ते खले तु निखिलं खलु येन दुग्धं
नित्यं ददाति महिषी ससुतापि पश्य ॥

अन्वयः AI तेन विवेक-विवर्जितस्य पशोः अपि दानं पुत्रात् अपि प्रियतरं खलु मन्ये । पश्य येन खले निखिलं दुग्धं दत्ते स-सुता अपि महिषी नित्यं खलु ददाति ।
Summary AI I believe that for even an animal lacking discrimination, receiving food is dearer than a son. See how a buffalo, along with her calf, daily gives all her milk when provided with oil-cake.
सारांश AI दान पुत्र से भी प्रिय है; विवेकहीन पशु भी खली देने वाले को दूध देता है, जैसे भैंस चारा देने वाले मालिक को दूध देती है।
पदच्छेदः AI
पुत्रात्पुत्र (५.१) than a son
अपिअपि even
प्रियतरम्प्रियतर (२.१) dearer
खलुखलु indeed, certainly
तेनतद् (३.१) by that (reason)
दानम्दान (२.१) giving, gift
मन्येमन्ये (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.) I think, I consider
पशोःपशु (६.१) of an animal
अपिअपि even
विवेक-विवर्जितस्यविवेकविवर्जित (६.१) of one devoid of discrimination
दत्तेदत्त (√दा+क्त, ७.१) when given
खलेखल (७.१) in the stable
तुतु but, indeed
निखिलम्निखिल (२.१) entire, all
खलुखलु indeed, certainly
येनयद् (३.१) by which
दुग्धम्दुग्ध (१.१) milk
नित्यम्नित्य daily, constantly
ददातिददाति (√दा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) gives
महिषीमहिषी (१.१) buffalo
स-सुतासुता (१.१) with its calf
अपिअपि even
पश्यपश्य (√दृश् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) behold, see
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४
पु त्रा पि प्रि रं लु ते दा नं
न्ये शो पि वि वे वि र्जि स्य
त्ते ले तु नि खि लं लु ये दु ग्धं
नि त्यं दा ति हि षी सु ता पि श्य
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.