कारणान्मित्रतामेति कारणाद्याति शत्रुताम् ।
तस्मान्मित्रत्वमेवात्र योज्यं वैरं न धीमता ॥

अन्वयः AI (जनः) कारणात् मित्रताम् एति कारणात् शत्रुताम् याति। तस्मात् अत्र धीमता मित्रत्वम् एव योज्यम् वैरम् न।

Summary AI Friendship and enmity both arise from specific causes. Therefore, a wise person should only cultivate friendship and avoid hostility.

सारांश AI मित्रता और शत्रुता किसी न किसी कारण से होती है, इसलिए बुद्धिमान व्यक्ति को केवल मित्रता बढ़ानी चाहिए, वैर नहीं।

पदच्छेदः AI

कारणात्	कारण (५.१)	from a reason
मित्रताम्	मित्रता (२.१)	friendship
एति	एति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	attains
कारणात्	कारण (५.१)	from a reason
याति	याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	goes, attains
शत्रुताम्	शत्रुता (२.१)	enmity
तस्मात्	तस्मात्	therefore
मित्रत्वम्	मित्रत्व (२.१)	friendship
एव	एव	only
अत्र	अत्र	here, in this matter
योज्यम्	योज्य (√युज्+ण्यत्, १.१)	should be applied/cultivated
वैरम्	वैर (१.१)	enmity
न	न	not
धीमता	धीमत् (३.१)	by the wise

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कारणान्मित्रतामेति कारणाद्याति शत्रुताम् ।तस्मान्मित्रत्वमेवात्र योज्यं वैरं न धीमता ॥