कृत्रिमं नाशमभ्येति वैरं द्राक्कृत्रिमैर्गुणैः ।
प्राणदानं विना वैरं सहजं याति न क्षयम् ॥

अन्वयः AI कृत्रिमम् वैरम् कृत्रिमैः गुणैः द्राक् नाशम् अभ्येति। प्राण-दानम् विना सहजम् वैरम् क्षयम् न याति।

Summary AI Artificial enmity is quickly destroyed by artificial means, but natural enmity never ends except through the sacrifice of life.

सारांश AI कृत्रिम कारणों से उत्पन्न वैर गुणों से शांत हो सकता है, परंतु जन्मजात शत्रुता प्राणों के त्याग के बिना समाप्त नहीं होती।

पदच्छेदः AI

कृत्रिमम्	कृत्रिम (१.१)	artificial
नाशम्	नाश (२.१)	destruction
अभ्येति	अभ्येति (अभि√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	attains
वैरम्	वैर (१.१)	enmity
द्राक्	द्राक्	quickly
कृत्रिमैः	कृत्रिम (३.३)	artificial
गुणैः	गुण (३.३)	by qualities
प्राण-दानम्	प्राण–दान (२.१)	sacrifice of life
विना	विना	without
वैरम्	वैर (१.१)	enmity
सहजम्	सहज (१.१)	natural
याति	याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	goes, attains
न	न	not
क्षयम्	क्षय (२.१)	diminution, destruction

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कृत्रिमं नाशमभ्येति वैरं द्राक्कृत्रिमैर्गुणैः ।प्राणदानं विना वैरं सहजं याति न क्षयम् ॥