अन्वयः
AI
शान्ताः मह-र्षयः वाञ्छा-विच्छेदनम् स्वास्थ्यम् प्राहुः अर्थैः वाञ्छा न निवर्तते अग्नि-सेवनैः पिपासा इव ।
Summary
AI
Peaceful great sages declare health to be the cutting off of desire. Desire is never quelled by material objects, just as thirst is not quenched by serving fire.
सारांश
AI
महर्षियों ने इच्छाओं के त्याग को ही स्वास्थ्य कहा है; धन से तृष्णा शांत नहीं होती, जैसे आग तापने से प्यास नहीं बुझती।
पदच्छेदः
AI
| वाञ्छा-विच्छेदनम् | वाञ्छा–विच्छेदन (२.१) | cessation of desires |
| प्राहुः | प्राहुः (प्र+आ√ब्रू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they say |
| स्वास्थ्यम् | स्वास्थ्य (२.१) | health/well-being |
| शान्ताः | शान्त (१.३) | peaceful |
| महर्षयः | महर्षि (१.३) | great sages |
| वाञ्छा | वाञ्छा (१.१) | desire |
| निवर्तते | निवर्तते (√निवृत् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | ceases/turns back |
| न | न | not |
| अर्थैः | अर्थ (३.३) | by objects/wealth |
| पिपासा | पिपासा (१.१) | thirst |
| इव | इव | like |
| अग्नि-सेवनैः | अग्नि–सेवन (३.३) | by serving fire |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वा | ञ्छा | वि | च्छे | द | नं | प्रा | हुः |
| स्वा | स्थ्यं | शा | न्ता | म | ह | र्ष | यः |
| वा | ञ्छा | नि | व | र्त | ते | ना | र्थैः |
| पि | पा | से | वा | ग्नि | से | व | नैः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.