अन्वयः
AI
यथा दंष्ट्रा-विरहितः सर्पः (यथा) मद-हीनः गजः तथा दुर्ग-हीनः नृपः सर्वेषां वश्यः जायते ।
Summary
AI
Just as a serpent without fangs or an elephant without rut becomes submissive, so too does a king without a fortress become vulnerable and controlled by all.
सारांश
AI
बिना विषदंत के सांप और मदहीन हाथी की तरह, वह राजा जो दुर्ग (किले) से रहित है, सभी के अधीन हो जाता है।
पदच्छेदः
AI
| दंष्ट्रा-विरहितः | दंष्ट्रा–विरहित (१.१) | devoid of fangs |
| सर्पः | सर्प (१.१) | snake |
| मद-हीनः | मद–हीन (१.१) | devoid of ichor |
| यथा | यथा | just as |
| गजः | गज (१.१) | elephant |
| सर्वेषां | सर्व (६.३) | of all |
| जायते | जायते (√जन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| वश्यः | वश्य (१.१) | subservient |
| दुर्ग-हीनः | दुर्ग–हीन (१.१) | devoid of a fort |
| तथा | तथा | similarly |
| नृपः | नृप (१.१) | king |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दं | ष्ट्रा | वि | र | हि | तः | स | र्पो |
| म | द | ही | नो | य | था | ग | जः |
| स | र्वे | षां | जा | य | ते | व | श्यो |
| दु | र्ग | ही | न | स्त | था | नृ | पः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.