अयशः प्राप्यते येन येन चाधोगतिर्भवेत् ।
स्वार्थाच्च भ्रश्यते येन तत्कर्म न समाचरेत् ॥

अन्वयः AI येन अयशः प्राप्यते येन च अधो-गतिः भवेत् येन च स्व-अर्थात् भ्रश्यते तत् कर्म न समाचरेत् ।

Summary AI One should not perform an action that results in infamy, leads to a downward state, or causes a fall from one's own objectives.

सारांश AI जिस कार्य से अपयश मिले, जिससे अधोगति हो और जिससे अपने वास्तविक हित की हानि हो, मनुष्य को वैसा कर्म कभी नहीं करना चाहिए।

पदच्छेदः AI

अयशः	अयशस् (१.१)	disgrace
प्राप्यते	प्राप्यते (√प्राप् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is obtained
येन	यद् (३.१)	by which
येन	यद् (३.१)	by which
चाधो-गतिर्भवेत्	च–अधस्–गति (१.१)–भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	and downfall may be
स्वार्थाच्च	स्व–अर्थ (५.१)–च	and from one's own interest
भ्रश्यते	भ्रश्यते (√भ्रंश् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is deprived
येन	यद् (३.१)	by which
तत्कर्म	तद् (२.१)–कर्मन् (२.१)	that action
न	न	not
समाचरेत्	समाचरेत् (सम्+आ√चर् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	should perform

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

अयशः प्राप्यते येन येन चाधोगतिर्भवेत् ।स्वार्थाच्च भ्रश्यते येन तत्कर्म न समाचरेत् ॥