परीक्षका यत्र न सन्ति देशे
नार्घन्ति रत्नानि समुद्रजानि ।
आभीरदेशे किल चन्द्रकान्तं
त्रिभिर्वराटैर्विपणन्ति गोपाः ॥

अन्वयः AI यत्र देशे परीक्षकाः न सन्ति समुद्र-जानि रत्नानि न अर्घन्ति । आभीर-देशे गोपाः चन्द्र-कान्तम् त्रिभिः वराटैः किल विपणन्ति ॥

Summary AI In a land where there are no experts to evaluate them, precious jewels born from the ocean have no value. Indeed, in the land of cowherds, the candrakānta gem is traded for a mere three cowrie shells.

सारांश AI जिस देश में रत्नों के पारखी नहीं होते, वहाँ समुद्र से निकले रत्नों का मूल्य नहीं होता; जैसे अहीरों के देश में ग्वाले चंद्रकांत मणि को तीन कौड़ियों में बेच देते हैं।

पदच्छेदः AI

परीक्षकाः	परीक्षक (१.३)	evaluators, experts
यत्र	यत्र	where
न	न	not
सन्ति	सन्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	are
देशे	देश (७.१)	in a country/place
न	न	not
अर्घन्ति	अर्घन्ति (√अर्घ् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	are valued
रत्नानि	रत्न (१.३)	gems
समुद्रजानि	समुद्रज (१.३)	born from the ocean
आभीर-देशे	आभीर–देश (७.१)	in the country of Abhiras
किल	किल	indeed, it is said
चन्द्रकान्तं	चन्द्रकान्त (२.१)	moonstone
त्रिभिः	त्रि (३.३)	by three
वराटैः	वराट (३.३)	cowries
विपणन्ति	विपणन्ति (वि√पण् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	sell
गोपाः	गोप (१.३)	cowherds

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
प	री	क्ष	का	य	त्र	न	स	न्ति	दे	शे
ना	र्घ	न्ति	र	त्ना	नि	स	मु	द्र	जा	नि
आ	भी	र	दे	शे	कि	ल	च	न्द्र	का	न्तं
त्रि	भि	र्व	रा	टै	र्वि	प	ण	न्ति	गो	पाः

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect