काचे मणिर्मणौ काचो येषां बुद्धिर्विकल्पते ।
न तेषां सन्निधौ भृत्यो नाममात्रोऽपि तिष्ठति ॥

अन्वयः AI येषाम् बुद्धिः काचे मणिः मणौ च काचः इति विकल्पते । तेषाम् सन्निधौ नाम-मात्रः अपि भृत्यः न तिष्ठति ॥

Summary AI A servant, even in name only, does not stay in the presence of those whose intellect confuses glass for gems and gems for glass.

सारांश AI जिनकी बुद्धि काँच को मणि और मणि को काँच समझने की भूल करती है, उनके पास कोई भी स्वाभिमानी सेवक नाम मात्र के लिए भी नहीं रुकता।

पदच्छेदः AI

काचे	काच (७.१)	in glass
मणिः	मणि (१.१)	a gem
मणौ	मणि (७.१)	in a gem
काचः	काच (१.१)	glass
येषां	यद् (६.३)	whose
बुद्धिः	बुद्धि (१.१)	intellect
विकल्पते	विकल्पते (वि√कल्प् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	wavers, mistakes
न	न	not
तेषां	तद् (६.३)	their
सन्निधौ	सन्निधि (७.१)	in the presence
भृत्यः	भृत्य (१.१)	servant
नाम-मात्रः	नाम–मात्र (१.१)	merely by name, nominal
अपि	अपि	even
तिष्ठति	तिष्ठति (√स्था कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	stays, remains

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

काचे मणिर्मणौ काचो येषां बुद्धिर्विकल्पते ।न तेषां सन्निधौ भृत्यो नाममात्रोऽपि तिष्ठति ॥