अन्वयः
AI
भृत्याः आभरणानि च स्थानेषु एव नियोक्तव्याः, हि चूडामणिः प्रभवामि इति पादे न बध्यते ।
Summary
AI
Servants and ornaments should be placed only in their proper positions; a crest jewel is not tied to the foot just because it has the power to shine.
सारांश
AI
सेवकों और आभूषणों को उनके सही स्थान पर ही नियुक्त करना चाहिए; मस्तक की चूड़ामणि को केवल अधिकार होने के कारण पैरों में नहीं बांधा जा सकता।
पदच्छेदः
AI
| स्थानेषु | स्थान (७.३) | in their places |
| एव | एव | only |
| नियोक्तव्याः | नियोक्तव्य (नि√युज्+तव्य, १.३) | should be employed |
| भृत्याः | भृत्य (१.३) | servants |
| आभरणानि | आभरण (१.३) | ornaments |
| च | च | and |
| न | न | not |
| हि | हि | indeed |
| चूडामणिः | चूडामणि (१.१) | a crest-jewel |
| पादे | पाद (७.१) | on the foot |
| प्रभवामि | प्रभवामि (प्र√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I am capable |
| इति | इति | thus |
| बध्यते | बध्यते (√बन्ध् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is tied |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्था | ने | ष्वे | व | नि | यो | क्त | व्या |
| भृ | त्या | आ | भ | र | णा | नि | च |
| न | हि | चू | डा | म | णिः | पा | दे |
| प्र | भ | वा | मी | ति | ब | ध्य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.