भोगिनः कञ्चुकाविष्टाः कुटिलाः क्रूरचेष्टिताः ।
सुदुष्टा मन्त्रसाध्याश्च राजानः पन्नगा इव ॥

अन्वयः AI राजानः पन्नगाः इव भोगिनः कञ्चुक-आविष्टाः कुटिलाः क्रूर-चेष्टिताः सु-दुष्टाः मन्त्र-साध्याः च भवन्ति ।
Summary AI Kings are like serpents; they enjoy luxuries (bhoginaḥ), are enveloped in armor, are crooked, cruel in action, very wicked, and can only be controlled through counsel or charms (mantras).
सारांश AI राजा सर्पों के समान होते हैं; वे विलासी, कपटी और क्रूर स्वभाव वाले होते हैं, जिन्हें केवल युक्तियों या मंत्रों से ही वश में किया जा सकता है।
पदच्छेदः AI
भोगिनःभोगिन् (१.३) possessing wealth (or hoods)
कञ्चुकाविष्टाःकञ्चुकआविष्ट (१.३) covered by armor (or skin)
कुटिलाःकुटिल (१.३) crooked (or deceitful)
क्रूर-चेष्टिताःक्रूरचेष्टित (१.३) cruel in actions
सुदुष्टाःसुदुष्ट (१.३) very wicked
मन्त्र-साध्याःमन्त्रसाध्य (१.३) controlled by spells (or counsel)
and
राजानःराजन् (१.३) kings
पन्नगाःपन्नग (१.३) serpents
इवइव like
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
भो गि नः ञ्चु का वि ष्टाः
कु टि लाः क्रू चे ष्टि ताः
सु दु ष्टा न्त्र सा ध्या श्च
रा जा नः न्न गा
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.