अन्वयः
AI
प्राज्ञः उपायम् चिन्तयेत् तथा अपायम् च चिन्तयेत्, पश्यतः बक-मूर्खस्य सुताः नकुलैः भक्षिताः ।
Summary
AI
A wise person should contemplate the means of success (upāya) as well as the potential dangers (apāya). While the foolish crane watched, its chicks were devoured by mongooses.
सारांश
AI
बुद्धिमान व्यक्ति को उपाय के साथ-साथ आने वाली विपत्ति पर भी विचार करना चाहिए; जैसे मूर्ख बगुले के देखते ही देखते नेवलों ने उसके बच्चों को खा लिया।
पदच्छेदः
AI
| उपायम् | उपाय (२.१) | means |
| चिन्तयेत् | चिन्तयेत् (√चिन्त् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should think |
| प्राज्ञः | प्राज्ञ (१.१) | a wise person |
| तथा | तथा | similarly |
| अपायम् | अपाय (२.१) | danger |
| च | च | and |
| चिन्तयेत् | चिन्तयेत् (√चिन्त् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should think |
| पश्यतः | पश्यत् (√दृश्+शतृ, ६.१) | of the seeing one |
| बक-मूर्खस्य | बक–मूर्ख (६.१) | of the foolish crane |
| नकुलैः | नकुल (३.३) | by mongooses |
| भक्षिताः | भक्षित (√भक्ष्+क्त, १.३) | eaten |
| सुताः | सुत (१.३) | children |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| उ | पा | यं | चि | न्त | ये | त्प्रा | ज्ञ |
| स्त | था | पा | यं | च | चि | न्त | येत् |
| प | श्य | तो | ब | क | मू | र्ख | स्य |
| न | कु | लै | र्भ | क्षि | ताः | सु | ताः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.