आदौ साम प्रयोक्तव्यं पुरुषेण विजानता ।
सामसाध्यानि कार्याणि विक्रियां यान्ति न क्वचित् ॥

अन्वयः AI विजानता पुरुषेण आदौ साम प्रयोक्तव्यम्। साम-साध्यानि कार्याणि क्वचित् विक्रियाम् न यान्ति।
Summary AI A discerning man should first employ conciliation. Tasks accomplished through peaceful means never lead to adverse complications or distortions.
सारांश AI चतुर व्यक्ति को सर्वप्रथम साम नीति अपनानी चाहिए, क्योंकि मधुर व्यवहार से सिद्ध होने वाले कार्यों में कभी विकार उत्पन्न नहीं होता।
पदच्छेदः AI
आदौआदि (७.१) at first
सामसामन् (२.१) conciliation
प्रयोक्तव्यम्प्रयोक्तव्य (प्र√युज्+तव्य, २.१) should be employed
पुरुषेणपुरुष (३.१) by a person
विजानताविजानत् (वि√ज्ञा+शतृ, ३.१) knowing, wise
साम-साध्यानिसामन्साध्य (√साध्य+ण्यत्, १.३) achievable by conciliation
कार्याणिकार्य (१.३) tasks, matters
विक्रियाम्विक्रिया (२.१) change for the worse
यान्तियान्ति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) go, undergo
not
क्वचित्क्वचित् anywhere, ever
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
दौ सा प्र यो क्त व्यं
पु रु षे वि जा ता
सा सा ध्या नि का र्या णि
वि क्रि यां या न्ति क्व चित्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.