अन्वयः
AI
यः जात-मात्रं शत्रुं व्याधिं च प्रशमं न नयेत्, सः महा-बलः अपि तेन एव वृद्धिं प्राप्य हन्यते।
Summary
AI
One who does not quell an enemy or a disease as soon as they arise is destroyed by them once they grow strong, even if he himself possesses great power.
सारांश
AI
जो जन्म लेते ही शत्रु और रोग को शांत नहीं करता, वह अत्यंत बलवान होने पर भी उन्हीं के द्वारा मारा जाता है।
पदच्छेदः
AI
| जात-मात्रम् | जात–मात्र (२.१) | as soon as born |
| न | न | not |
| यः | यद् (१.१) | who |
| शत्रुम् | शत्रु (२.१) | enemy |
| व्याधिम् | व्याधि (२.१) | disease |
| च | च | and |
| प्रशमम् | प्रशम (२.१) | to peace/cessation |
| नयेत् | नयेत् (√नी कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should lead |
| महा-बलः | महा–बल (१.१) | very strong |
| अपि | अपि | even |
| तेन | तद् (३.१) | by that |
| एव | एव | indeed |
| वृद्धिम् | वृद्धि (२.१) | growth |
| प्राप्य | प्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्) | having attained |
| सः | तद् (१.१) | he |
| हन्यते | हन्यते (√हन् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is killed |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| जा | त | मा | त्रं | न | यः | श | त्रुं |
| व्या | धिं | च | प्र | श | मं | न | येत् |
| म | हा | ब | लो | ऽपि | ते | नै | व |
| वृ | द्धिं | प्रा | प्य | स | ह | न्य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.