अपि पुत्रकलत्रैर्वा प्राणान्रक्षेत पण्डितः ।
विद्यमानैर्यतस्तैः स्यात्सर्वं भूयोऽपि देहिनाम् ॥

अन्वयः AI पण्डितः पुत्र-कलत्रैः वा अपि प्राणान् रक्षेत, यतः तैः विद्यमानैः देहिनाम् सर्वं भूयः अपि स्यात्।

Summary AI A wise person should protect their life even at the expense of children or wife, for as long as life exists, everything else can be regained by living beings.

सारांश AI विद्वान को पत्नी और पुत्रों का त्याग करके भी प्राण बचाने चाहिए, क्योंकि जीवित रहने पर मनुष्य सब कुछ पुनः प्राप्त कर सकता है।

पदच्छेदः AI

अपि	अपि	even
पुत्रकलत्रैः	पुत्र–कलत्र (३.३)	with sons and wives
वा	वा	or
प्राणान्	प्राण (२.३)	lives
रक्षेत	रक्षेत (√रक्ष् कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	should protect
पण्डितः	पण्डित (१.१)	a wise person
विद्यमानैः	विद्यमान (√विद्+शानच्, ३.३)	existing
यतः	यतः	because
तैः	तद् (३.३)	by them
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may be
सर्वम्	सर्व (१.१)	all
भूयः	भूयस्	again
अपि	अपि	also
देहिनाम्	देहिन् (६.३)	of embodied beings

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	पि	पु	त्र	क	ल	त्रै	र्वा
प्रा	णा	न्र	क्षे	त	प	ण्डि	तः
वि	द्य	मा	नै	र्य	त	स्तैः	स्या
त्स	र्वं	भू	यो	ऽपि	दे	हि	नाम्

अपि पुत्रकलत्रैर्वा प्राणान्रक्षेत पण्डितः ।
विद्यमानैर्यतस्तैः स्यात्सर्वं भूयोऽपि देहिनाम् ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect

अपि पुत्रकलत्रैर्वा प्राणान्रक्षेत पण्डितः ।विद्यमानैर्यतस्तैः स्यात्सर्वं भूयोऽपि देहिनाम् ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect

अपि पुत्रकलत्रैर्वा प्राणान्रक्षेत पण्डितः ।
विद्यमानैर्यतस्तैः स्यात्सर्वं भूयोऽपि देहिनाम् ॥