आपदि येनोपकृतं येन च हसितं दशासु विषमासु ।
उपकृत्य तयोरुभयोः पुनरपि जातं नरं मन्ये ॥

अन्वयः AI येन आपदि उपकृतं येन च विषमासु दशासु हसितं, तयोः उभयोः उपकृत्य पुनः अपि जातं नरं मन्ये ।

Summary AI I consider a man to be truly reborn only after he has requited both the one who helped him in times of distress and the one who mocked him during his misfortunes.

सारांश AI विपत्ति में उपकार करने वाले और बुरे समय में उपहास करने वाले, इन दोनों का ही प्रत्युपकार करने वाला व्यक्ति ही वास्तविक मनुष्य है।

पदच्छेदः AI

आपदि	आपद् (७.१)	in calamity/distress
येन	यद् (३.१)	by whom
उपकृतम्	उपकृत (उप√कृ+क्त, १.१)	helped/benefited
येन	यद् (३.१)	by whom
च	च	and
हसितम्	हसित (√हस्+क्त, १.१)	laughed
दशासु	दशा (७.३)	in circumstances/states
विषमासु	विषम (७.३)	difficult/adverse
उपकृत्य	उपकृत्य (उप√कृ+ल्यप्)	having helped/benefited
तयोः	तद् (६.२)	of those two
उभयोः	उभ (६.२)	of both
पुनः	पुनः	again
अपि	अपि	even
जातम्	जात (√जन्+क्त, २.१)	born
नरम्	नर (२.१)	person
मन्ये	मन्ये (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.)	I consider/think

छन्दः आर्या []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
आ	प	दि	ये	नो	प	कृ	तं
ये	न	च	ह	सि	तं	द	शा	सु	वि	ष	मा	सु
उ	प	कृ	त्य	त	यो	रु	भ	योः
पु	न	र	पि	जा	तं	न	रं	म	न्ये

आपदि येनोपकृतं येन च हसितं दशासु विषमासु ।
उपकृत्य तयोरुभयोः पुनरपि जातं नरं मन्ये ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

आपदि येनोपकृतं येन च हसितं दशासु विषमासु ।उपकृत्य तयोरुभयोः पुनरपि जातं नरं मन्ये ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

आपदि येनोपकृतं येन च हसितं दशासु विषमासु ।
उपकृत्य तयोरुभयोः पुनरपि जातं नरं मन्ये ॥