नष्टं मृतमतिक्रान्तं नानुशोचन्ति पण्डिताः ।
पण्डितानां च मूर्खाणां विशेषोऽयं यतः स्मृतः ॥

अन्वयः AI पण्डिताः नष्टं मृतम् अतिक्रान्तं न अनुशोचन्ति, यतः अयम् पण्डितानां मूर्खाणां च विशेषः स्मृतः ।

Summary AI The wise do not grieve for what is lost, dead, or past. This is considered the fundamental distinction between the wise and the foolish.

सारांश AI विद्वान लोग नष्ट हुई, मृत या बीती हुई बातों का शोक नहीं करते। विद्वानों और मूर्खों के बीच यही मुख्य अंतर माना गया है।

पदच्छेदः AI

नष्टम्	नष्ट (√नश्+क्त, २.१)	lost
मृतम्	मृत (√मृ+क्त, २.१)	dead
अतिक्रान्तम्	अतिक्रान्त (अति√क्रम्+क्त, २.१)	past/gone by
न	न	not
अनुशोचन्ति	अनुशोचन्ति (अनु√शुच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	lament/grieve for
पण्डिताः	पण्डित (१.३)	wise people
पण्डितानाम्	पण्डित (६.३)	of the wise
च	च	and
मूर्खाणाम्	मूर्ख (६.३)	of the foolish
विशेषः	विशेष (१.१)	distinction/difference
अयम्	इदम् (१.१)	this
यतः	यतः	because/whereby
स्मृतः	स्मृत (√स्मृ+क्त, १.१)	remembered/considered

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नष्टं मृतमतिक्रान्तं नानुशोचन्ति पण्डिताः ।पण्डितानां च मूर्खाणां विशेषोऽयं यतः स्मृतः ॥