यस्यास्ति सर्वत्र गतिः स कस्मा-
त्स्वदेशरागेण हि याति नाशम् ।
तातस्य कूपोऽयमिति ब्रुवाणाः
क्षारजलं कापुरुषाः पिबन्ति ॥
यस्यास्ति सर्वत्र गतिः स कस्मा-
त्स्वदेशरागेण हि याति नाशम् ।
तातस्य कूपोऽयमिति ब्रुवाणाः
क्षारजलं कापुरुषाः पिबन्ति ॥
त्स्वदेशरागेण हि याति नाशम् ।
तातस्य कूपोऽयमिति ब्रुवाणाः
क्षारजलं कापुरुषाः पिबन्ति ॥
अन्वयः
AI
यस्य सर्वत्र गतिः अस्ति सः कस्मात् स्व-देश-रागेण हि नाशम् याति ? अयम् तातस्य कूपः इति ब्रुवाणाः कापुरुषाः क्षार-जलं पिबन्ति ।
Summary
AI
Why should a person capable of going anywhere perish out of attachment to his homeland? Only cowards drink bitter water, stubbornly claiming, 'This is my father's well.'
सारांश
AI
जिस व्यक्ति की पहुंच सर्वत्र है, वह अपने देश के मोह में पड़कर क्यों नष्ट हो? केवल कायर लोग ही 'यह मेरे पिता का कुआं है' कहकर उसका खारा पानी पीते रहते हैं।
पदच्छेदः
AI
| यस्य | यद् (६.१) | whose |
| अस्ति | अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| सर्वत्र | सर्वत्र | everywhere |
| गतिः | गति (१.१) | movement/refuge |
| स | तद् (१.१) | he |
| कस्मात् | किम् (५.१) | why |
| स्व-देश-रागेण | स्व–देश–राग (३.१) | by attachment to one's own country |
| हि | हि | indeed |
| याति | याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | goes |
| नाशम् | नाश (२.१) | to destruction |
| तातस्य | तात (६.१) | of the father |
| कूपोऽयम् | कूप (१.१)–इदम् (१.१) | this well |
| इति | इति | thus |
| ब्रुवाणाः | ब्रुवाण (√ब्रू+शानच्, १.३) | saying |
| क्षार-जलम् | क्षार–जल (२.१) | saline water |
| कापुरुषाः | कापुरुष (१.३) | cowardly men |
| पिबन्ति | पिबन्ति (√पा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | drink |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | स्या | स्ति | स | र्व | त्र | ग | तिः | स | क | स्मा |
| त्स्व | दे | श | रा | गे | ण | हि | या | ति | ना | शम् |
| ता | त | स्य | कू | पो | ऽय | मि | ति | ब्रु | वा | णाः |
| क्षा | र | ज | लं | का | पु | रु | षाः | पि | ब | न्ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.