अन्वयः
AI
हंसाकारैः सभासदैः गृध्र-आकारः अपि (नृपः) सेव्यः स्यात् तैः गृध्र-आकारैः (सभासदैः) हंस-आकारः अपि सः नृपः सन्त्याज्यः।
Summary
AI
A king with a cruel nature is worth serving if his counselors are virtuous like swans, but a king who appears virtuous must be abandoned if his counselors are predatory like vultures.
सारांश
AI
यदि सभासद सज्जन हों तो क्रूर राजा भी सेवा योग्य है, परंतु यदि सभासद दुष्ट हों तो सज्जन राजा का भी त्याग कर देना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| गृध्र | गृध्र | vulture |
| आकारः | आकार (१.१) | form |
| अपि | अपि | even |
| सेव्यः | सेव्य (√सेव्+ण्यत्, १.१) | to be served |
| स्यात् | स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would be |
| हंस | हंस | swan |
| आकारैः | आकार (३.३) | by those of the form |
| सभा | सभा | assembly |
| सदैः | सद (३.३) | members |
| हंस | हंस | swan |
| आकारः | आकार (१.१) | form |
| अपि | अपि | even |
| सन्त्याज्यः | सन्त्याज्य (सम्√त्यज्+ण्यत्, १.१) | to be abandoned |
| गृध्र | गृध्र | vulture |
| आकारैः | आकार (३.३) | by those of the form |
| सः | तद् (१.१) | that |
| तैः | तद् (३.३) | by them |
| नृपः | नृप (१.१) | king |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| गृ | ध्रा | का | रो | ऽपि | से | व्यः | स्या |
| द्धं | सा | का | रैः | स | भा | स | दैः |
| हं | सा | का | रो | ऽपि | स | न्त्या | ज्यो |
| गृ | ध्रा | का | रैः | स | तै | र्नृ | पः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.