अहं हि संमतो राज्ञो य एवं मन्यते कुधीः ।
बलीवर्दः स विज्ञेयो विषाणपरिवर्जितः ॥

अन्वयः AI यः कुधीः 'अहम् राज्ञः संमतः' इति एवम् मन्यते, सः विषाण-परिवर्जितः बलीवर्दः विज्ञेयः।

Summary AI The fool who thinks, "I am a favorite of the king," should be known as a bull without horns.

सारांश AI जो मूर्ख स्वयं को राजा का अत्यंत प्रिय समझता है, उसे बिना सींग वाला बैल ही समझना चाहिए।

पदच्छेदः AI

अहं	अस्मद् (१.१)	I
हि	हि	indeed
संमतो	संमत (सम्√मन्+क्त, १.१)	favored
राज्ञो	राजन् (६.१)	of the king
यो	यद् (१.१)	who
एवं	एवं	thus
मन्यते	मन्यते (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	thinks
कुधीः	कु–धी (१.१)	a foolish person
बलीवर्दः	बलीवर्द (१.१)	an ox
स	तद् (१.१)	that
विज्ञेयो	विज्ञेय (वि√ज्ञा+एय, १.१)	should be known
विषाण-परिवर्जितः	विषाण–परिवर्जित (परि√वृज्+क्त, १.१)	devoid of horns

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

अहं हि संमतो राज्ञो य एवं मन्यते कुधीः ।बलीवर्दः स विज्ञेयो विषाणपरिवर्जितः ॥