नाश्नाति स्वच्छयोत्सुक्याद्विनिद्रो न प्रबुध्यते ।
न निःशङ्कं वचो ब्रूते सेवकोऽप्यत्र जीवति ॥

अन्वयः AI (सेवकः) स्वच्छया उत्सुक्यात् न अश्नाति, विनिद्रः (सन्) न प्रबुध्यते, निःशङ्कम् वचः न ब्रूते, अत्र अपि सेवकः जीवति।

Summary AI A servant does not eat according to his own desire, does not wake up even when sleepless by his own will, and does not speak fearlessly; yet, the servant lives in this condition.

सारांश AI सेवक न अपनी इच्छा से खा पाता है, न नींद आने पर सो पाता है और न ही निडर होकर बोल पाता है, फिर भी वह जीवित रहता है।

पदच्छेदः AI

न	न	not
अश्नाति	अश्नाति (√अश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	eats
स्वच्छया	स्वच्छा (३.१)	by one's own will
उत्सुक्यात्	उत्सुक्य (५.१)	from eagerness
विनिद्रः	विनिद्र (१.१)	sleepless
न	न	not
प्रबुध्यते	प्रबुध्यते (प्र√बुध् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	wakes up
न	न	not
निःशङ्कं	निःशङ्क (२.१)	fearlessly
वचः	वचस् (२.१)	word
ब्रूते	ब्रूते (√ब्रू कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	speaks
सेवकः	सेवक (१.१)	servant
अपि	अपि	even
अत्र	अत्र	here
जीवति	जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	lives

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ना	श्ना	ति	स्व	च्छ	यो	त्सु	क्या
द्वि	नि	द्रो	न	प्र	बु	ध्य	ते
न	निः	श	ङ्कं	व	चो	ब्रू	ते
से	व	को	ऽप्य	त्र	जी	व	ति

नाश्नाति स्वच्छयोत्सुक्याद्विनिद्रो न प्रबुध्यते ।
न निःशङ्कं वचो ब्रूते सेवकोऽप्यत्र जीवति ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect

नाश्नाति स्वच्छयोत्सुक्याद्विनिद्रो न प्रबुध्यते ।न निःशङ्कं वचो ब्रूते सेवकोऽप्यत्र जीवति ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect

नाश्नाति स्वच्छयोत्सुक्याद्विनिद्रो न प्रबुध्यते ।
न निःशङ्कं वचो ब्रूते सेवकोऽप्यत्र जीवति ॥