अन्वयः
AI
यः जात-मात्रम् शत्रुम् रोगम् च प्रशमम् न नयेत् सः महा-बलः अपि तेन एव वृद्धिम् प्राप्य हन्यते ॥
Summary
AI
One who does not suppress an enemy or a disease as soon as they arise is eventually destroyed by them once they grow strong, regardless of his own great power.
सारांश
AI
जो उत्पन्न होते ही शत्रु और रोग को शांत नहीं करता, वह अत्यंत शक्तिशाली होने पर भी उनके बढ़ जाने पर उन्हीं के हाथों मारा जाता है।
पदच्छेदः
AI
| जातमात्रम् | जात–मात्र (२.१) | just born |
| न | न | not |
| यः | यद् (१.१) | who |
| शत्रुम् | शत्रु (२.१) | enemy |
| रोगम् | रोग (२.१) | disease |
| च | च | and |
| प्रशमम् | प्रशम (२.१) | to an end |
| नयेत् | नयेत् (√नी कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should lead |
| महाबलः | महा–बल (१.१) | very strong |
| अपि | अपि | even |
| तेन | तद् (३.१) | by that |
| एव | एव | indeed |
| वृद्धिम् | वृद्धि (२.१) | growth |
| प्राप्य | प्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्) | having obtained |
| सः | तद् (१.१) | he |
| हन्यते | हन्यते (√हन् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is killed |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| जा | त | मा | त्रं | न | यः | श | त्रुं |
| रो | गं | च | प्र | श | मं | न | येत् |
| म | हा | ब | लो | ऽपि | ते | नै | व |
| वृ | द्धिं | प्रा | प्य | स | ह | न्य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.