न गजानां सहस्रेण न च लक्षेण वाजिनाम् ।
यत्कृत्यं सिध्यति राज्ञां दुर्गेणैकेन विग्रहे ॥

अन्वयः AI विग्रहे गजानाम् सहस्रेण न च वाजिनाम् लक्षेण न यत् कृत्यम् राज्ञाम् एकेन दुर्गेण सिध्यति ॥

Summary AI In war, what kings can achieve with a single fortress cannot be accomplished even with a thousand elephants or a hundred thousand horses.

सारांश AI युद्ध में राजा का जो कार्य एक सुरक्षित किला सिद्ध कर सकता है, वह हज़ारों हाथियों और लाखों घोड़ों की सेना से भी संभव नहीं है।

पदच्छेदः AI

न	न	not
गजानाम्	गज (६.३)	of elephants
सहस्रेण	सहस्र (३.१)	by a thousand
न	न	not
च	च	and
लक्षेण	लक्ष (३.१)	by a hundred thousand
वाजिनाम्	वाजिन् (६.३)	of horses
यत्	यद् (१.१)	what
कृत्यम्	कृत्य (१.१)	task/deed
सिध्यति	सिध्यति (√सिध् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is accomplished
राज्ञाम्	राजन् (६.३)	of kings
दुर्गेण	दुर्ग (३.१)	by a fort
एकेन	एक (३.१)	by one
विग्रहे	विग्रह (७.१)	in war

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

न गजानां सहस्रेण न च लक्षेण वाजिनाम् ।यत्कृत्यं सिध्यति राज्ञां दुर्गेणैकेन विग्रहे ॥