यो नात्मना न च परेण च बन्धुवर्गे
दीने दयां न कुरुते न च मर्त्यवर्गे ।
किं तस्य जीवितफलं हि मनुष्यलोके
काकोऽपि जीवति चिराय बलिं च भुङ्क्ते ॥

अन्वयः AI यः आत्मना न च परेण च बन्धु-वर्गे दीने च मर्त्य-वर्गे दयां न कुरुते, तस्य मनुष्य-लोके जीवित-फलं किं हि? काकः अपि चिराय जीवति बलिं च भुङ्क्ते।

Summary AI What is the purpose of life for one who shows no compassion to themselves, others, kin, the poor, or humanity? Even a crow lives a long life, feeding on scraps.

सारांश AI जो व्यक्ति अपने बंधुओं, दीन-दुखियों और समाज पर दया नहीं करता, उसके मनुष्य लोक में जीने का कोई लाभ नहीं है, चाहे वह कौए की तरह लंबी आयु पाए।

पदच्छेदः AI

यः	यद् (१.१)	who
न	न	not
आत्मना	आत्मन् (३.१)	by oneself
न	न	not
च	च	and
परेण	पर (३.१)	by another
च	च	and
बन्धु-वर्गे	बन्धु–वर्ग (७.१)	in the group of relatives
दीने	दीन (७.१)	distressed
दयाम्	दया (२.१)	compassion
न	न	not
कुरुते	कुरुते (√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	does
न	न	not
च	च	and
मर्त्य-वर्गे	मर्त्य–वर्ग (७.१)	in the group of mortals
किम्	किम्	what
तस्य	तद् (६.१)	his
जीवित-फलम्	जीवित–फल (१.१)	fruit of life
हि	हि	indeed
मनुष्य-लोके	मनुष्य–लोक (७.१)	in the human world
काकः	काक (१.१)	crow
अपि	अपि	also
जीवति	जीवति (√जीव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	lives
चिराय	चिराय	for a long time
बलिम्	बलि (२.१)	offering
च	च	and
भुङ्क्ते	भुङ्क्ते (√भुज् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	eats

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
यो	ना	त्म	ना	न	च	प	रे	ण	च	ब	न्धु	व	र्गे
दी	ने	द	यां	न	कु	रु	ते	न	च	म	र्त्य	व	र्गे
किं	त	स्य	जी	वि	त	फ	लं	हि	म	नु	ष्य	लो	के
का	को	ऽपि	जी	व	ति	चि	रा	य	ब	लिं	च	भु	ङ्क्ते
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect