भूमिर्मित्रं हिरण्यं च विग्रहस्य फलत्रयम् ।
नास्त्येकमपि यद्येषां न तं कुर्यात्कथञ्चन ॥

अन्वयः AI भूमिः मित्रम् हिरण्यम् च विग्रहस्य फल-त्रयम् (अस्ति) यदि एषाम् एकम् अपि न अस्ति (तर्हि) तम् कथञ्चन न कुर्यात् ॥

Summary AI Territory, an ally, and gold are the three fruits of war. If none of these are to be gained, a ruler should never engage in conflict.

सारांश AI भूमि, मित्र और स्वर्ण युद्ध के तीन फल हैं। यदि इनमें से कोई भी प्राप्त होने योग्य न हो, तो युद्ध कभी नहीं करना चाहिए।

पदच्छेदः AI

भूमिः	भूमि (१.१)	land
मित्रम्	मित्र (१.१)	ally
हिरण्यम्	हिरण्य (१.१)	gold
च	च	and
विग्रहस्य	विग्रह (६.१)	of war
फल-त्रयम्	फल–त्रय (१.१)	three fruits
न	न	not
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is
एकम्	एक (१.१)	one
अपि	अपि	even
यदि	यदि	if
एषाम्	एतद् (६.३)	among these
न	न	not
तम्	तद् (२.१)	that (war)
कुर्यात्	कुर्यात् (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	should do/engage in
कथञ्चन	कथञ्चन	never

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

भूमिर्मित्रं हिरण्यं च विग्रहस्य फलत्रयम् ।नास्त्येकमपि यद्येषां न तं कुर्यात्कथञ्चन ॥