अन्वयः
AI
यथा गौः काले दुह्यते पाल्यते च तथा प्रजाः (पाल्याः) पुष्प-फल-प्रदा लता सिच्यते चीयते च एव ॥
Summary
AI
Just as a cow is milked and protected at the proper time, so should subjects be nurtured. Similarly, a vine that provides flowers and fruits must be watered before it is harvested.
सारांश
AI
प्रजा का पालन और दोहन उचित समय पर उसी प्रकार होना चाहिए जैसे गाय को दुहा जाता है और फल देने वाली लता को सींचा जाता है।
पदच्छेदः
AI
| यथा | यथा | just as |
| गौः | गो (१.१) | cow |
| दुह्यते | दुह्यते (√दुह् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is milked |
| काले | काल (७.१) | at the right time |
| पाल्यते | पाल्यते (√पाल् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is nurtured/protected |
| च | च | and |
| तथा | तथा | similarly |
| प्रजाः | प्रजा (१.३) | subjects |
| सिच्यते | सिच्यते (√सिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is watered |
| चीयते | चीयते (√चि भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is gathered from |
| च | च | and |
| एव | एव | indeed |
| लता | लता (१.१) | creeper |
| पुष्प-फल-प्रदा | पुष्प–फल–प्रदा (१.१) | giving flowers and fruits |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | था | गौ | र्दु | ह्य | ते | का | ले |
| पा | ल्य | ते | च | त | था | प्र | जाः |
| सि | च्य | ते | ची | य | ते | चै | व |
| ल | ता | पु | ष्प | फ | ल | प्र | दा |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.