अन्वयः
AI
यः पृथिवी-पतिः मोहात् अजाम् इव प्रजाम् हन्यात् तस्य एका तृप्तिः जायते द्वितीया कथञ्चन न (जायते) ॥
Summary
AI
A king who, out of delusion, slaughters his subjects as one would a goat, gains satisfaction only once; he never finds a second opportunity for such gain as the source is destroyed.
सारांश
AI
जो राजा मोहवश अपनी प्रजा का वध करता है जैसे कोई बकरी का, उसे केवल एक बार लाभ मिलता है, दोबारा कभी नहीं।
पदच्छेदः
AI
| अजाम् | अजा (२.१) | goat |
| इव | इव | like |
| प्रजाम् | प्रजा (२.१) | subjects |
| मोहात् | मोह (५.१) | from delusion |
| यः | यद् (१.१) | who |
| हन्यात् | हन्यात् (√हन् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would kill |
| पृथिवी-पतिम् | पृथिवी–पति (२.१) | king |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| एका | एक (१.१) | one |
| जायते | जायते (√जन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is born/occurs |
| तृप्तिः | तृप्ति (१.१) | satisfaction |
| न | न | not |
| द्वितीया | द्वितीय (१.१) | second |
| कथञ्चन | कथञ्चन | never |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | जा | मि | व | प्र | जां | मो | हा |
| द्यो | ह | न्या | त्पृ | थि | वी | प | तिम् |
| त | स्यै | का | जा | य | ते | तृ | प्ति |
| र्न | द्वि | ती | या | क | थ | ञ्च | न |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.