विधिना मन्त्रयुक्तेन रूक्षापि मथितापि च ।
प्रयच्छति फलं भूमिररणीव हुताशनम् ॥

अन्वयः AI मन्त्र-युक्तेन विधिना मथिता रूक्षा अपि भूमिः अरणी इव हुताशनम् फलम् प्रयच्छति।

Summary AI When cultivated with the proper method and rites, even the dry earth yields fruit, just as the araṇī wood produces fire when churned with the correct technique.

सारांश AI शास्त्रोक्त विधि और परिश्रम से जोती गई रूखी भूमि भी उसी प्रकार शुभ फल देती है, जैसे अरणी काष्ठ को मथने से अग्नि उत्पन्न होती है।

पदच्छेदः AI

विधिना	विधि (३.१)	by method/rule
मन्त्र-युक्तेन	मन्त्र–युज् (+क्त, ३.१)	endowed with mantras/properly consecrated
रूक्षा	रूक्ष (१.१)	dry/harsh
अपि	अपि	even
मथिता	मथित (√मन्थ्+क्त, १.१)	churned/agitated
अपि	अपि	even
च	च	and
प्रयच्छति	प्रयच्छति (प्र√यम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	gives
फलम्	फल (२.१)	fruit/result
भूमिः	भूमि (१.१)	earth
अरणी	अरणि (१.१)	fire-stick
इव	इव	like
हुताशनम्	हुताशन (२.१)	fire

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
वि	धि	ना	म	न्त्र	यु	क्ते	न
रू	क्षा	पि	म	थि	ता	पि	च
प्र	य	च्छ	ति	फ	लं	भू	मि
र	र	णी	व	हु	ता	श	नम्

विधिना मन्त्रयुक्तेन रूक्षापि मथितापि च ।
प्रयच्छति फलं भूमिररणीव हुताशनम् ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

विधिना मन्त्रयुक्तेन रूक्षापि मथितापि च ।प्रयच्छति फलं भूमिररणीव हुताशनम् ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

विधिना मन्त्रयुक्तेन रूक्षापि मथितापि च ।
प्रयच्छति फलं भूमिररणीव हुताशनम् ॥