निर्विषेणापि सर्पेण कर्तव्या महती फणा ।
विषं भवतु वा माभूत्फणाटोपो भयङ्करः ॥

अन्वयः AI निर्विषेण सर्पेण अपि महती फणा कर्तव्या, विषम् भवतु वा मा भूत्, फणा-आटोपः भयङ्करः (भवति)।

Summary AI Even a non-venomous snake should display a large hood. Whether there is venom or not, the expansion of the hood is terrifying to others.

सारांश AI विषहीन सर्प को भी अपना फन फैलाकर डराना चाहिए; विष हो या न हो, केवल फन का आडंबर ही शत्रु को भयभीत करने के लिए पर्याप्त होता है।

पदच्छेदः AI

निर्विषेण	निर्विष (३.१)	by a non-poisonous (one)
अपि	अपि	even
सर्पेण	सर्प (३.१)	by a snake
कर्तव्या	कर्तव्य (√कृ+तव्य, १.१)	should be done, ought to be made
महती	महत् (१.१)	great
फणा	फणा (१.१)	hood (of a snake)
विषम्	विष (१.१)	poison
भवतु	भवतु (√भू कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it be
वा	वा	or
मा	मा	not (prohibitive particle)
भूत्	भूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it be (in negative imperative)
फणाटोपः	फणा–आटोप (१.१)	display of the hood
भयङ्करः	भयङ्कर (१.१)	terrifying, dreadful

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

निर्विषेणापि सर्पेण कर्तव्या महती फणा ।विषं भवतु वा माभूत्फणाटोपो भयङ्करः ॥