त्याज्यं न धैर्यं विधुरेऽपि दैवे
धैर्यात्कदाचित्स्थितिमाप्नुयात्सः ।
याते समुद्रेऽपि हि पोतभङ्गे
सांयात्रिको वाञ्छति कर्म एव ॥
त्याज्यं न धैर्यं विधुरेऽपि दैवे
धैर्यात्कदाचित्स्थितिमाप्नुयात्सः ।
याते समुद्रेऽपि हि पोतभङ्गे
सांयात्रिको वाञ्छति कर्म एव ॥
धैर्यात्कदाचित्स्थितिमाप्नुयात्सः ।
याते समुद्रेऽपि हि पोतभङ्गे
सांयात्रिको वाञ्छति कर्म एव ॥
अन्वयः
AI
विधुरे अपि दैवे धैर्यम् न त्याज्यम् धैर्यात् सः कदाचित् स्थितिम् आप्नुयात् हि समुद्रे पोत-भङ्गे याते अपि सांयात्रिकः कर्म एव वाञ्छति ।
Summary
AI
Courage should not be abandoned even when fate is adverse, for through courage, one may eventually regain stability. Even when a ship is wrecked in the middle of the ocean, a merchant still seeks to take action.
सारांश
AI
भाग्य के प्रतिकूल होने पर भी धैर्य नहीं छोड़ना चाहिए, क्योंकि धैर्य से पुनः अनुकूल स्थिति प्राप्त की जा सकती है। जैसे जहाज डूबने पर भी व्यापारी समुद्र में कर्म करना नहीं छोड़ता।
पदच्छेदः
AI
| त्याज्यम् | त्याज्य (√त्यज्+ण्यत्, १.१) | to be abandoned |
| न | न | not |
| धैर्यम् | धैर्य (१.१) | courage |
| विधुरे | विधुर (७.१) | adverse |
| अपि | अपि | even |
| दैवे | दैव (७.१) | when fate is |
| धैर्यात् | धैर्य (५.१) | from courage |
| कदाचित् | कदाचित् | sometimes |
| स्थितिम् | स्थिति (२.१) | stability |
| आप्नुयात् | आप्नुयात् (√आप् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | may obtain |
| सः | तद् (१.१) | he |
| याते | यात (√या+क्त, ७.१) | having gone |
| समुद्रे | समुद्र (७.१) | in the ocean |
| हि | हि | indeed |
| पोतभङ्गे | पोत–भङ्ग (७.१) | when the ship breaks |
| सांयात्रिकः | सांयात्रिक (१.१) | a voyager |
| वाञ्छति | वाञ्छति (√वाञ्छ् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | desires |
| कर्म | कर्मन् (२.१) | action/effort |
| एव | एव | only |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त्या | ज्यं | न | धै | र्यं | वि | धु | रे | ऽपि | दै | वे |
| धै | र्या | त्क | दा | चि | त्स्थि | ति | मा | प्नु | या | त्सः |
| या | ते | स | मु | द्रे | ऽपि | हि | पो | त | भ | ङ्गे |
| सां | या | त्रि | को | वा | ञ्छ | ति | क | र्म | ए | व |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.