सम्मोहयन्तिमदयन्ति विडम्बयन्ति
निर्भर्स्तयन्ति रमयन्ति विषादयन्ति ।
एताः प्रविश्य सरलं हृदयं नराणां
किं वा न वामनयना न समाचरन्ति ॥
सम्मोहयन्तिमदयन्ति विडम्बयन्ति
निर्भर्स्तयन्ति रमयन्ति विषादयन्ति ।
एताः प्रविश्य सरलं हृदयं नराणां
किं वा न वामनयना न समाचरन्ति ॥
निर्भर्स्तयन्ति रमयन्ति विषादयन्ति ।
एताः प्रविश्य सरलं हृदयं नराणां
किं वा न वामनयना न समाचरन्ति ॥
अन्वयः
AI
एताः वाम-नयनाः नराणाम् सरलम् हृदयम् प्रविश्य सम्मोहयन्ति मदयन्ति विडम्बयन्ति निर्भर्त्सयन्ति रमयन्ति विषादयन्ति (एताः) किम् वा न समाचरन्ति?
Summary
AI
These beautiful-eyed women enter the simple hearts of men and cause delusion, intoxication, mockery, reproach, delight, and despair. What indeed is there that they do not do?
सारांश
AI
सुंदर नेत्रों वाली ये स्त्रियाँ पुरुषों को भ्रमित, मदहोश, अपमानित, प्रसन्न और दुखी कर सकती हैं। वे पुरुष के सरल हृदय में प्रवेश कर हर प्रकार का आचरण करने में सक्षम हैं।
पदच्छेदः
AI
| सम्मोहयन्ति | सम्मोहयन्ति (सम्√मुह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they delude |
| मदयन्ति | मदयन्ति (√मद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they intoxicate |
| विडम्बयन्ति | विडम्बयन्ति (वि√डम्ब् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they mock |
| निर्भर्स्तयन्ति | निर्भर्स्तयन्ति (निर्√भर्त्स् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they rebuke |
| रमयान्ति | रमयान्ति (√रम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they please |
| विषादयन्ति | विषादयन्ति (वि√सद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they cause sorrow |
| एताः | एतद् (१.३) | these |
| प्रविश्य | प्रविश्य (प्र√विश्+ल्यप्) | having entered |
| सरलं | सरल (२.१) | simple |
| हृदयं | हृदय (२.१) | heart |
| नराणां | नर (६.३) | of men |
| किं | किम् | what |
| वा | वा | or |
| न | न | not |
| वाम-नयनाः | वाम–नयना (१.३) | charming-eyed women |
| न | न | not |
| समाचरन्ति | समाचरन्ति (सम्+आ√चर् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they do |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | म्मो | ह | य | न्ति | म | द | य | न्ति | वि | ड | म्ब | य | न्ति |
| नि | र्भ | र्स्त | य | न्ति | र | म | य | न्ति | वि | षा | द | य | न्ति |
| ए | ताः | प्र | वि | श्य | स | र | लं | हृ | द | यं | न | रा | णां |
| किं | वा | न | वा | म | न | य | ना | न | स | मा | च | र | न्ति |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.