एता हसन्ति च रुदन्ति च कार्यहेतो-
र्विश्वासयन्ति च परं न च विश्वसन्ति ।
तस्मान्नरेण कुलशीलसमन्वितेन
नार्यः श्मशानघटिका इव वर्जनीयाः ॥

अन्वयः AI एताः कार्य-हेतोः हसन्ति च रुदन्ति च परम् विश्वासयन्ति च न च विश्वसन्ति तस्मात् कुल-शील-समन्वितेन नरेण नार्यः श्मशान-घटिकाः इव वर्जनीयाः ।

Summary AI Women laugh and weep only to serve their own purposes; they inspire trust in others but never trust anyone themselves. Therefore, a man of noble family and good character should avoid women as one would avoid the lamps or vessels of a cremation ground.

सारांश AI स्त्रियाँ स्वार्थ के लिए हँसती और रोती हैं, वे दूसरों का विश्वास जीतती हैं पर स्वयं किसी पर भरोसा नहीं करतीं। अतः कुलीन पुरुष को श्मशान के घड़े की भाँति उनका त्याग कर देना चाहिए।

पदच्छेदः AI

एताः	एतद् (१.३)	these
हसन्ति	हसन्ति (√हस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	laugh
च	च	and
रुदन्ति	रुदन्ति (√रुद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	cry
च	च	and
कार्य-हेतोः	कार्य–हेतु (५.१)	for the sake of purpose
विश्वासयन्ति	विश्वासयन्ति (विश्√विश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they make others trust
च	च	and
परं	पर (२.१)	others
न	न	not
च	च	and
विश्वसन्ति	विश्वसन्ति (विश्√विश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they trust
तस्मात्	तद् (५.१)	therefore
नरेण	नर (३.१)	by a man
कुल-शील-समन्वितेन	कुल–शील–समन्वित (३.१)	endowed with good family and character
नार्यः	नारी (१.३)	women
श्मशान-घटिकाः	श्मशान–घटिका (१.३)	pots in a cremation ground
इव	इव	like
वर्जनीयाः	वर्जनीय (√वृज्+अनीयर्, १.३)	should be avoided

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ए	ता	ह	स	न्ति	च	रु	द	न्ति	च	का	र्य	हे	तो
र्वि	श्वा	स	य	न्ति	च	प	रं	न	च	वि	श्व	स	न्ति
त	स्मा	न्न	रे	ण	कु	ल	शी	ल	स	म	न्वि	ते	न
ना	र्यः	श्म	शा	न	घ	टि	का	इ	व	व	र्ज	नी	याः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect