आदित्यचन्द्रहरिशंकरवासवाद्याः
शक्ता न जेतुमतिदुःखकराणि यानि ।
तानीन्द्रियाणि बलवन्ति सुदुर्जयानि
ये निर्जयन्ति भुवने बलिनस्त एके ॥
आदित्यचन्द्रहरिशंकरवासवाद्याः
शक्ता न जेतुमतिदुःखकराणि यानि ।
तानीन्द्रियाणि बलवन्ति सुदुर्जयानि
ये निर्जयन्ति भुवने बलिनस्त एके ॥
शक्ता न जेतुमतिदुःखकराणि यानि ।
तानीन्द्रियाणि बलवन्ति सुदुर्जयानि
ये निर्जयन्ति भुवने बलिनस्त एके ॥
अन्वयः
AI
आदित्य-चन्द्र-हरि-शङ्कर-वासव-आद्याः यानि अति-दुःख-कराणि जेतुम् न शक्ताः, तानि बलवन्ति सु-दुर्-जयानि इन्द्रियाणि ये निर्-जयन्ति, भुवने ते एके बलिनः ।
Summary
AI
Those who conquer the powerful and invincible senses, which even Āditya, Candra, Hari, Śaṅkara, and Vāsava could not overcome, are the only truly strong beings in this world.
सारांश
AI
सूर्य, चंद्र और शिव जैसे देव भी जिन इंद्रियों को नहीं जीत सके, उन्हें वश में करने वाले ही संसार में वास्तविक बलवान हैं।
पदच्छेदः
AI
| आदित्य-चन्द्र-हरि-शंकर-वासवाद्याः | आदित्य–चन्द्र–हरि–शंकर–वासव–आद्य (१.३) | the Sun, Moon, Vishnu, Shiva, Indra and others |
| शक्ताः | शक्त (१.३) | capable |
| न | न | not |
| जेतुम् | जेतुम् (√जि+तुमुन्) | to conquer |
| अतिदुःख-कराणि | अतिदुःख–कर (१.३) | causing great sorrow |
| यानि | यद् (१.३) | which |
| तानि | तद् (१.३) | those |
| इन्द्रियाणि | इन्द्रिय (१.३) | senses |
| बलवन्ति | बलवत् (१.३) | powerful |
| सुदुर्जयानि | सु–दुर्जय (१.३) | very difficult to conquer |
| ये | यद् (१.३) | who |
| निर्जयन्ति | निर्जयन्ति (निर्√जि कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | conquer |
| भुवने | भुवन (७.१) | in the world |
| बलिनः | बलिन् (१.३) | powerful ones |
| ते | तद् (१.३) | they |
| एके | एक (१.३) | alone/only |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | दि | त्य | च | न्द्र | ह | रि | शं | क | र | वा | स | वा | द्याः |
| श | क्ता | न | जे | तु | म | ति | दुः | ख | क | रा | णि | या | नि |
| ता | नी | न्द्रि | या | णि | ब | ल | व | न्ति | सु | दु | र्ज | या | नि |
| ये | नि | र्ज | य | न्ति | भु | व | ने | ब | लि | न | स्त | ए | के |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.