मदोन्मत्तस्य भूपस्य कुञ्जरस्य च गच्छतः ।
उन्मार्गं वाच्यतां यान्ति महामात्राः समीपगाः ॥

अन्वयः AI उन्मार्गम् गच्छतः मद-उन्मत्तस्य भूपस्य च कुञ्जरस्य समीप-गाः महामात्राः वाच्यताम् यान्ति ॥
Summary AI When an intoxicated king or an elephant goes astray, the counselors or mahouts who accompany them are the ones held responsible and blamed.
सारांश AI मदोन्मत्त राजा और हाथी यदि कुमार्ग पर चलते हैं, तो समाज में उनके निकट रहने वाले मंत्रियों और महावतों की ही निंदा होती है।
पदच्छेदः AI
मदोन्मत्तस्यमदउन्मत्त (६.१) of the intoxicated
भूपस्यभूप (६.१) of the king
कुञ्जरस्यकुञ्जर (६.१) of the elephant
and
गच्छतःगच्छत् (√गम्+शतृ, ६.१) going
उन्मार्गम्उन्मार्ग (२.१) astray/wrong path
वाच्यताम्वाच्यता (२.१) blameworthiness
यान्तियान्ति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) they go/attain
महामात्राःमहामात्र (१.३) chief ministers/mahouts
समीपगाःसमीप (१.३) close by
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
दो न्म त्त स्य भू स्य
कु ञ्ज स्य च्छ तः
न्मा र्गं वा च्य तां या न्ति
हा मा त्राः मी गाः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.