कालातिक्रमणं वृत्तेर्यो न कुर्वीत भूपतिः ।
कदाचित्तं न मुञ्चन्ति भर्त्सिता अपि सेवकाः ॥

अन्वयः AI यः भूपतिः वृत्तेः काल-अतिक्रमणम् न कुर्वीत भर्त्सिताः अपि सेवकाः तम् कदाचित् न मुञ्चन्ति ॥

Summary AI A king who never delays the payment or sustenance of his servants will find that they never leave him, even if they are harshly rebuked.

सारांश AI जो राजा अपने सेवकों के वेतन और भरण-पोषण में विलंब नहीं करता, उसे डांटे जाने पर भी उसके सेवक कभी नहीं छोड़ते।

पदच्छेदः AI

कालातिक्रमणम्	काल–अतिक्रमण (२.१)	delay
वृत्तेः	वृत्ति (६.१)	of livelihood
यः	यद् (१.१)	who
न	न	not
कुर्वीत	कुर्वीत (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	should do
भूपतिः	भूपति (१.१)	king
कदाचित्	कदाचित्	ever
तम्	तद् (२.१)	him
न	न	not
मुञ्चन्ति	मुञ्चन्ति (√मुच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	abandon
भर्त्सिताः	भर्त्सित (√भर्त्स+क्त, १.३)	scolded
अपि	अपि	even
सेवकाः	सेवक (१.३)	servants

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कालातिक्रमणं वृत्तेर्यो न कुर्वीत भूपतिः ।कदाचित्तं न मुञ्चन्ति भर्त्सिता अपि सेवकाः ॥