अलक्तिको यथा रक्तो निष्पीड्य पुरुषस्तथा ।
अबलाभिर्बलाद्रक्तः पादमूले निपात्यते ॥

अन्वयः AI यथा अलक्तिकः रक्तः, तथा अबलाभिः रक्तः पुरुषः निष्पीड्य बलात् पाद-मूले निपात्यते।
Summary AI Just as red lac is squeezed to extract its color, a man colored with passion is squeezed by women and forcibly cast down at their feet.
सारांश AI जिस प्रकार महावर को निचोड़कर फेंक दिया जाता है, वैसे ही स्त्रियाँ आसक्त पुरुष का शोषण कर उसे अपने चरणों में गिरा देती हैं।
पदच्छेदः AI
अलक्तिकःअलक्तिक (१.१) lac dye
यथायथा just as
रक्तःरक्त (१.१) red/attached
निष्पीड्यनिष्पीड्य (निस्√पीड्+ल्यप्) having been squeezed out
पुरुषःपुरुष (१.१) a man
तथातथा similarly
अबलाभिःअबला (३.३) by women (literally, 'weak ones')
बलात्बल (५.१) forcibly
रक्तःरक्त (१.१) attached/loved
पाद-मूलेपादमूल (७.१) at the feet
निपात्यतेनिपात्यते (नि√पत् +णिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is made to fall/is brought down
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
क्ति को था क्तो
नि ष्पी ड्य पु रु स्त था
ला भि र्ब ला द्र क्तः
पा मू ले नि पा त्य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.