अन्वयः
AI
यथा अलक्तिकः रक्तः, तथा अबलाभिः रक्तः पुरुषः निष्पीड्य बलात् पाद-मूले निपात्यते।
Summary
AI
Just as red lac is squeezed to extract its color, a man colored with passion is squeezed by women and forcibly cast down at their feet.
सारांश
AI
जिस प्रकार महावर को निचोड़कर फेंक दिया जाता है, वैसे ही स्त्रियाँ आसक्त पुरुष का शोषण कर उसे अपने चरणों में गिरा देती हैं।
पदच्छेदः
AI
| अलक्तिकः | अलक्तिक (१.१) | lac dye |
| यथा | यथा | just as |
| रक्तः | रक्त (१.१) | red/attached |
| निष्पीड्य | निष्पीड्य (निस्√पीड्+ल्यप्) | having been squeezed out |
| पुरुषः | पुरुष (१.१) | a man |
| तथा | तथा | similarly |
| अबलाभिः | अबला (३.३) | by women (literally, 'weak ones') |
| बलात् | बल (५.१) | forcibly |
| रक्तः | रक्त (१.१) | attached/loved |
| पाद-मूले | पाद–मूल (७.१) | at the feet |
| निपात्यते | निपात्यते (नि√पत् +णिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is made to fall/is brought down |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | ल | क्ति | को | य | था | र | क्तो |
| नि | ष्पी | ड्य | पु | रु | ष | स्त | था |
| अ | ब | ला | भि | र्ब | ला | द्र | क्तः |
| पा | द | मू | ले | नि | पा | त्य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.