अन्वयः
AI
यः गर्वात् नृप-आसन्नान् उत्तम-अधम-मध्यमान् न पूजयते, सः मान्यः अपि दन्तिलः यथा भ्रश्यते।
Summary
AI
One who, out of pride, fails to honor those close to the king—whether they be superior, inferior, or equal—falls from grace even if they are respectable, just like Dantila.
सारांश
AI
जो अहंकारवश राजा के निकट रहने वाले लोगों का सम्मान नहीं करता, वह स्वयं आदरणीय होकर भी दन्तिल की भाँति अपना पद खो देता है।
पदच्छेदः
AI
| यः | यद् (१.१) | whoever |
| न | न | not |
| पूजयते | पूजयते (√पूज् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | honors |
| गर्वात् | गर्व (५.१) | from pride |
| उत्तमाधम-मध्यमान् | उत्तम–अधम–मध्यम (२.३) | superior, inferior, and middle-ranking |
| नृपासन्नान् | नृप–आसन्न (२.३) | those near the king |
| सः | तद् (१.१) | he |
| मान्यः | मान्य (१.१) | respected |
| अपि | अपि | even |
| भ्रश्यते | भ्रश्यते (√भ्रंश् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | falls from position |
| दन्तिलः | दन्तिल (१.१) | Dantila |
| यथा | यथा | just as |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| यो | न | पू | ज | य | ते | ग | र्वा |
| दु | त्त | मा | ध | म | म | ध्य | मान् |
| नृ | पा | स | न्ना | न्स | मा | न्यो | ऽपि |
| भ्र | श्य | ते | द | न्ति | लो | य | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.