गण्डस्थलेषु मदवारिषु बद्धराग
मत्तभ्रमद्भ्रमरपादतलाहतोऽपि ।
कोपं न गच्छति नितान्तबलोऽपि नाग-
स्तुल्ये बले तु बलवान्परिकोपमेति ॥

अन्वयः AI मद-वारिषु बद्ध-राग-मत्त-भ्रमद्-भ्रमर-पाद-तल-आहतः अपि नितान्त-बलः अपि नागः गण्ड-स्थलेषु कोपम् न गच्छति, तु बलवान् तुल्ये बले परिकोपम् एति।
Summary AI Even a powerful elephant does not get angry when struck on its temples by the feet of bees attracted to its ichor; a strong being only shows true wrath against an equal force.
सारांश AI मदमस्त हाथी भौंरों के प्रहार से क्रोधित नहीं होता; बलवान व्यक्ति तभी क्रोध करता है जब प्रतिद्वंद्वी उसके समान शक्तिशाली हो।
पदच्छेदः AI
गण्डस्थलेषुगण्डस्थल (७.३) on the temples
मद-वारिषुमदवारि (७.३) in the ichor
बद्ध-राग-बद्धराग attached
मत्त-भ्रमद्-भ्रमर-पाद-तल-आहतःमत्तभ्रमत्भ्रमरपादतलआहत (आ√हन्+क्त, १.१) struck by the soles of the feet of intoxicated, wandering bees
अपिअपि even
कोपम्कोप (२.१) anger
not
गच्छतिगच्छति (√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) attains
नितान्त-बलःनितान्तबल (१.१) extremely strong
नागःनाग (१.१) elephant
तुल्येतुल्य (७.१) equal
बलेबल (७.१) in strength
तुतु but
बलवान्बलवत् (१.१) strong one
परिकोपम्परिकोप (२.१) great anger
एतिएति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) attains
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४
ण्ड स्थ ले षु वा रि षु द्ध रा
त्त भ्र द्भ्र पा ला तो ऽपि
को पं च्छ ति नि ता न्त लो ऽपि ना
स्तु ल्ये ले तु वा न्प रि को मे ति
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.