स्वाम्यादिष्टस्तु यो भृत्यः समं विषममेव च ।
मन्यते न स सन्धार्यो भूभुजा भूतिमिच्छता ॥

अन्वयः AI यः भृत्यः तु स्वामि-आदिष्टः समम् विषमम् एव च मन्यते, भूतिम् इच्छता भूभुजा सः न सन्धार्यः।

Summary AI A servant who evaluates his master's commands as either easy or difficult should not be retained by a king who desires prosperity.

सारांश AI जो सेवक स्वामी के उचित-अनुचित आदेशों में भेद करता है, अपनी उन्नति चाहने वाले राजा को उसे साथ नहीं रखना चाहिए।

पदच्छेदः AI

स्वाम्यादिष्टस्तु	स्वामिन्–आदिष्ट (√आदिश्+क्त, १.१)–तु	but one commanded by the master
यः	यद् (१.१)	who
भृत्यः	भृत्य (१.१)	servant
समम्	सम (२.१)	easy/equal
विषममेव	विषम (२.१)–एव	difficult indeed
च	च	and
मन्यते	मन्यते (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	considers
न	न	not
स	तद् (१.१)	that
सन्धार्यः	सन्धार्य (सम्√धृ+ण्यत्, १.१)	to be maintained
भूभुजा	भू–भुज् (३.१)	by a king
भूतिमिच्छता	भूति (२.१)–इच्छत् (√इष्+शतृ, ३.१)	by one desiring prosperity

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्वाम्यादिष्टस्तु यो भृत्यः समं विषममेव च ।मन्यते न स सन्धार्यो भूभुजा भूतिमिच्छता ॥