यस्य न विपदि विषादः
सम्पदि हर्षो रणे न भीरुत्वम् ।
तं भुवनत्रयतिलकं
जनयति जननी सुतं विरलम् ॥

अन्वयः AI यस्य विपदि विषादः न, सम्पदि हर्षः न, रणे भीरुत्वम् न, तम् भुवन-त्रय-तिलकं सुतं जननी विरलम् जनयति।

Summary AI A mother rarely gives birth to such a son—an ornament of the three worlds—who feels no dejection in calamity, no pride in prosperity, and no fear in battle.

सारांश AI वह पुत्र दुर्लभ है जिसे विपत्ति में शोक, उन्नति में गर्व और युद्ध में भय न हो; ऐसा पुत्र संसार का गौरव होता है।

पदच्छेदः AI

यस्य	यद् (६.१)	whose
न	न	not
विपदि	विपद् (७.१)	in adversity
विषादः	विषाद (१.१)	sorrow
सम्पदि	सम्पद् (७.१)	in prosperity
हर्षः	हर्ष (१.१)	joy
रणे	रण (७.१)	in battle
न	न	not
भीरुत्वम्	भीरुत्व (१.१)	cowardice
तम्	तद् (२.१)	that
भुवनत्रयतिलकम्	भुवन–त्रय–तिलक (२.१)	ornament of the three worlds
जनयति	जनयति (√जन् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	gives birth
जननी	जननी (१.१)	mother
सुतम्	सुत (२.१)	son
विरलम्	विरल (२.१)	rarely

छन्दः आर्या []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
य	स्य	न	वि	प	दि	वि	षा	दः
स	म्प	दि	ह	र्षो	र	णे	न	भी	रु	त्वम्
तं	भु	व	न	त्र	य	ति	ल	कं
ज	न	य	ति	ज	न	नी	सु	तं	वि	र	लम्

यस्य न विपदि विषादः
सम्पदि हर्षो रणे न भीरुत्वम् ।
तं भुवनत्रयतिलकं
जनयति जननी सुतं विरलम् ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

यस्य न विपदि विषादःसम्पदि हर्षो रणे न भीरुत्वम् ।तं भुवनत्रयतिलकंजनयति जननी सुतं विरलम् ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

यस्य न विपदि विषादः
सम्पदि हर्षो रणे न भीरुत्वम् ।
तं भुवनत्रयतिलकं
जनयति जननी सुतं विरलम् ॥