सीमा संकोचमायाति वह्नौ चर्म इवाहितम् ।
स्थिते यस्मिन्स तु त्याज्यो भृत्यो राज्यं समीहता ॥

अन्वयः AI यस्मिन् स्थिते सीमा वह्नौ आहितम् चर्म इव संकोचम् आयाति, राज्यं समीहता सः भृत्यः तु त्याज्यः।

Summary AI A servant under whom the borders shrink like leather placed in fire should be abandoned by a ruler desiring a prosperous kingdom.

सारांश AI जिस सेवक के रहते राज्य की सीमा आग में चमड़े की तरह सिकुड़ने लगे, उसे राज्य की उन्नति चाहने वाले राजा द्वारा त्याग दिया जाना चाहिए।

पदच्छेदः AI

सीमा	सीमा (१.१)	prosperity
संकोचम्	संकोच (२.१)	contraction
आयाति	आयाति (आ√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	attains
वह्नौ	वह्नि (७.१)	in fire
चर्म	चर्मन् (१.१)	leather
इव	इव	like
आहितम्	आहित (आ√धा+क्त, १.१)	placed
स्थिते	स्थित (√स्था+क्त, ७.१)	being present
यस्मिन्	यद् (७.१)	in whom
सः	तद् (१.१)	he
तु	तु	but
त्याज्यः	त्याज्य (√त्यज्+ण्यत्, १.१)	to be abandoned
भृत्यः	भृत्य (१.१)	servant
राज्यम्	राज्य (२.१)	kingdom
समीहता	समीहत् (सम्√ईह्+शतृ, ३.१)	by one desiring

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सीमा संकोचमायाति वह्नौ चर्म इवाहितम् ।स्थिते यस्मिन्स तु त्याज्यो भृत्यो राज्यं समीहता ॥